25-07-09

Wat betekende het voor mij?

Donderdag nam mijn dochter ons dus mee naar St. Idesbald.

Toen ze ons dit voorspelde nam ik de uitnodiging gretig aan. Twee jaar geleden reden wij er met de tram, van Knokke naar De Panne, voorbij, en ik had een ellendig gevoel. Zoveel kwam er terug van toen… "De Home"

Ik was er nochtans al eens naar gaan kijken in de late jaren ’60, toen ik zelf al kinderen had. Ik wenste toen dat zij nooit in zo een instelling terecht kwamen.

Nu terug naar Donderdag jongstleden. Dochter zette ons af en ging naar haar collega waar ze een afspraakje mee had.

Wij gingen tot aan de dijk en verkenden de grote straat. Ik wou echter kost wat kost eens tot aan de « home ». Even na vragen waar het was. Ik kreeg iedere keer te horen dat het wel een heel eind lopen was .

Geeft niet, wij deden het toch dagelijks als kind? Mijn zusje was toen vijf en ik elf. Wij waren een hele bende jongens en meisjes (afzonderlijk), gekleed in een cape, gemaakt uit bruine soldaten mantels of dekens (?), en een donker blauwe baret op het hoofd.

We wandelden tot aan de aangegeven plaats en daar stond "de Home". Nu een vrijzinnige instelling, waar ik vermoed dat het een tekenacademie is. Zeer verwaarloosd zag het er uit. Ik hoorde er kinderstemmen. Ik stelde het mij veel groter voor. Dat was zeker in verhouding met het kind zijn van toen.

Ik herkende meteen wat er zich achter iedere venster bevond.

De deur aan de zijkant, waar wij toen, naar buiten gingen stond open ! De voordeur, daar gingen we pas één keer in de maand door, als het bezoekdag was.

Ik stapte binnen en zag de marmeren plaat die daar hing, nam er een foto van en waagde me toen verder in de gang. De klaslokalen, de keuken, de hall, een wasbak, de ijzeren kasten…Akelig, er veranderde hier niet heel veel sinds toen.

Een man vroeg ons wat we hier deden en ik zei dat ik even rondkeek, waar ik meer als 50 jaar geleden als kind vertoefde. Even later een vrouw die vroeg wat we hier wilden. Ze zei dat, dat niet mocht en ik beloofde haar naar buiten te gaan. Toch liep ik even de trap op om naar de bovenverdieping te kijken.

Daar zag het er ietsje verzorgd uit. De wasbakjes die er vroeger in een rij aan de muur hingen waren er niet meer. De ijzeren kleerkastjes ook niet. Een paar stonden er in de gang beneden. Er was nu een lift die er toen niet was.

Het verleden viel me aan en raakte mij tot in het diepst van mijn hart en geheugen:

Mama die ziek werd, wij verhuisden en brachten haar samen met papa, in een ziekenwagen naar het sanatorium. Wij werden er ook onderzocht.

Vervolgens werden wij met een sociaal assistente, en onze valies, met de tram weg gebracht. Het was een lange rit, naar St. Idesbald.

De kerstboom stond daar nog. Eerst een tijdje in quarantaine, om te zien of we geen ziektes of luizen hadden. Was dit het geval, deden ze DDT op je hoofd en wikkelden ze voor de nacht een doek om je hoofd.

Twee kinderen uit Lokeren, werden kaal geschoren omdat ze luizen hadden.

Daarna naar het andere deel van het gebouw waar we halve dagen school hadden en de andere helft gingen wandelen en spelen, in de duinen of het strand.

Met de vriendelijke mevrouw die les gaf, gingen we in de duinen wandelen en ze babbelde er toen met een man die er wel eens aan het schilderen was. Dit was, nu weet ik het , niet minder dan Paul Delvaux.

Als we naar het strand gingen, moesten we de grote baan over. Daar liep de tram van Knokke naar De Panne en van De Panne terug naar Knokke. Hoeveel keer had ik in mijn hoofd om van de Home weg te lopen. Maar hoe dat aan boord gelegd met mijn kleine zusje? En wat was de richting naar Knokke? Dat stond toen niet aangeduid.

St. Idesbald en De Panne pijl

 

Levertraan, die ons met de lepel in de keel gegoten werd. Vooral niet uitspuwen of kokhalzen anders kreeg je er nog een lepel ingeduwd.

De douche, waar je geen adem kreeg. De jufrouw die de gordijnen open trok, en als een legeroverste brulde dat je onder het water moest staan. Beschaamd omdat ze je daar bloot voor een wildvreemde stond. Naakt, zelfs thuis waren we dat in die tijd, niet gewoon!

In de dortoir (slaapzaal) stonden de ijzeren bedden in rijen naast en achter elkaar. Na de middag gingen we er siësten. Op een van die middagdutjes werden twee meisjes geroepen. Ze gingen naar huis, hun mama was overleden…

‘s Avonds mochten we nog in boekjes kijken die vooraan in twee grote kartonnen dozen zaten. Op een zeker uur ging het licht uit en dan mocht men zelfs niet meer naar de WC. Er brandde een waaklicht in de gang, en stond je toch op dan bulderde die matrone dat je in je bed moest. Sliep die dan nooit?

Een nacht werd ik met geweld en verwijten uit mijn bed gehaald. Mijn zusje die ziek was, had de muren van de infirmerie(ziekenafdeling) beklad met haar uitwerpsels. Ik moest de boel die nacht schoonmaken. Assepoester voelde ik mij.

Platte kaas, die op de vensterbank van de keuken stond en die je bijna lauw voorgeschoteld kreeg. Nog zo’n marteling als je geen melkproducten lustte zoals wij.

Eén positief ding, de boterhammen met stroop en de koffie (of malt), die heerlijk roken als je om vier uur, na de wandeling aan tafel zat. Ze stonden in het midden van iedere lange tafel in de refter (eetzaal), waar we op lange banken naast elkaar zaten. We loerden er naar en zaten in afwachting te kijken, klaar om er op te vliegen als het sein gegeven werd.

Aan een van de drie kleine Italiaantjes die na de ramp van Marcinelle hier kwamen , gaf ik wel eens klontjes suiker van onze tafel.

De post werd uitgedeeld terwijl we aan tafel zaten. Iedere dag kregen we elk een kaartje, geschreven door mama. Veel van die kaartjes die in ons geheugen bleven, vooral die met de honden en katten taferelen.

Nu en dan ging er iemand weg. Zo ook een jongen uit onze klas. Hij schreef mij een vriendelijk kaartje. Daar jongens en meisjes in die tijd niet met elkaar mochten om gaan, kreeg ik een geweldig verwijt van die stoute jufrouw. Ze zette daarop het kaartje recht vóór mij en maakte mij belachelijk bij al de andere kinderen van de zaal. Terwijl ze zich omgedraaid had, heb ik het kaartje gescheurd en terug gelegd. Daarop heeft ze mij met de haren beetgenomen en me van de bank gesleurd. Ik hield me sterk en trachtte niet te huilen.

En dan de dag dat we bezoek kregen, de eerste Zondag van elke maand. Dan zaten we allen kant en klaar na het ontbijt en wachten tot ze ons kwamen roepen, omdat er iemand voor je was. Sommigen hadden nooit bezoek.

Wij waren altijd de eersten omdat papa er altijd vroeg was. Hij ging zelfs eens een fotograaf erbij halen om ons te fotograferen. Die dag sneeuwde het en ik herinner mij zelfs dat die man een filter op zijn apparaat draaide.

Op een van die bezoekdagen bracht papa ons met de tram naar huis, voor een bezoek aan mama die ziek in haar bed lag. Ze was nog erg ziek en zou het niet halen. Daarom bracht hij ons bij haar. (Ze haalde het toch, we mochten ze nog een hele tijd houden)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een Zondag, toen het weer bezoek was wachtten wij tevergeefs. Papa kwam maar niet af. En toen riepen ze ons ineens toch. Niet alleen papa stond daar, maar ook mama en mémé. Dat was pas een grote verassing. We gingen die dag naar de Meli in Adinkerke. Jaren lang sprak mama later nog van de gekleurde, dansende, muzikale fontein.

St Idesbald 1955-56 (4)

Na de bezoekuren werden we terug opgevangen. Eerst alles afgeven wat je mee kreeg zoals snoep of koekjes. Die verdeelden ze onder al de kinderen. Je kreeg het sommige dagen bij de boterhammen van vier uur.

Dan gingen we in een zaal zitten waar er een film werd gegeven. Zeker om ons af te leiden van het afscheid. Eén film herinneren we ons nog altijd, "Lily", met Leslie Caron, zo droevig was hij en dat moest ons afleiden?

Kort daarop gingen we voor goed naar huis. Wij verbleven er 7 maand.

* * *

Die uitstap heeft mij geweldig aangedaan. Ik kon er de nacht niet van slapen en moest een kalmeermiddel nemen. Ik vroeg me het « waarom » ik daar terug naar toe wou. Mijn zusje vertelde me dat het een zekere zin van verwerken is. Ook zij keerde wel eens naar daar terug en keek er naar.

Ik barste in tranen uit en nam me voor nooit meer tot daar te gaan.

Wel naar St. Idesbald en de westhoek die toch zo mooi zijn! Dat wil ik nog gaan verkennen.

Gelukkig verliep de dag verder heel goed. We gingen naar De Panne, aten er in een restaurantje en wandelden er rond. We gingen later terug naar St. Idesbald, gingen naar de avondmarkt op de dijk en keerden terug naar huis.

St-tile

Commentaren

Hopelijk Emmy... kun je het verleden nu beter laten rusten dan wanneer je er niet naar terug was gegaan?? Het was natuurlijk best een traumatische tijd voor zulke jonge meisjes als jij en je zusje waren...met dan ook nog het verantwoordelijkheidsgevoel erbij dat jij voor je zusje had. En de dreiging dat het met je moeder niet goed zou gaan..allemaal dingen die voorgoed blijven hangen in je hart en hoofd hè!
Ik denk dat je nu pas echt kunt beginnen het te verwerken...het een plaatsje te geven!
Prachtige foto's trouwens...die in de sneeuw met je vader ook!!
Groetjessssssssss!

Gepost door: mizzD | 25-07-09

Reageren op dit commentaar

Wow Emmy! Ik krijg hier zowaar een krop in mijn keel van je verhaal!
Dat waren trieste tijden hé in zo'n home?
Knuffel!
Liefs,

Gepost door: Bientje | 25-07-09

Reageren op dit commentaar

Emmy, het is alsof ik was er ook weer,niet in St idesbald dan wel in bredene,verschrikkelijke tijd en zoals jij het beschrijft herleef ik dit nu ook weer en ruik ik die "koffie" en dat verschrikkelijk purgeermiddel dat afwaswater,hoewel voor mij was dit niet ZO erg daar mijn moeder niet ziek was,voor mij was het iedere grote vakantie hetzelfde BREDENE
lieve groetjes

Gepost door: watervrouwtje | 25-07-09

Reageren op dit commentaar

Emmy Een goede avond gewenst , mooië fotos in ieder geval van vroeger en nu , maar ik zou dat verleden laten rusten , we leven nu in deze wereld.
de groetjes van gentiel

Gepost door: uiltje5 | 25-07-09

Reageren op dit commentaar

Emmy, Ik was er onersteboven van toen ik het helemaal gelezen heb.
Ja dat was allemaal zo in die tijd.Zelfs de vakantie van de mutualiteit in Nieuwpoort had zo'n sfeer. Ik was er maar veertiendagen en het waren er veertien dagen te veel. En jij was zoveel maanden in zo'n "instelling". Het was alsof er niemand vriendelijk mocht zijn in die tijd. Kinderen waren precies handelswaar.
Nu je er geweest bent Emmy ,kun je misschien alles beter verwerken.Je bent nog eens héél diep gegaan en zeker nu je in die Home bent binnengegaan. Vergeten kun je zoiets niet ,het was teveel verweven met je familie en de ziekte van je moeder maar probeer het als een klein onderdeel van je hele leven te zien.
En die film "Lily" herinner ik me ook zo goed. Een triestige film ,een film die me altijd is bijgebleven.

Gepost door: magda | 25-07-09

Reageren op dit commentaar

Amaai Emmy, de tranen liepen over mijn wangen toen ik je postje las. En dan die foto's... Vooral die foto van de beddenzaal. Da's de ergste vorm van eenzaamheid, als je in een hele groep helemaal alleen bent. Wat moet jij je als kind verlaten gevoeld hebben. Ik kan het mij goed inbeelden dat je zo van slag was dat je er niet van kon slapen. Maar je zusje heeft gelijk, het is een stuk verwerken...
Hier is er vanalles gebeurd, te lang om hier allemaal te vertellen. Daarom dat het bij ons wat stil is de laatste tijd :-)

Liefs,
INge

Gepost door: inge | 26-07-09

Reageren op dit commentaar

een goede morgen het waren zware tijden toen
maar laat dat rusten en geniet van de dag van vandaag
vol zon en rust
groetjes

Gepost door: @ludwig | 26-07-09

Reageren op dit commentaar

répnse Quel cauchemar, être si près et en même temps si loin de ses parents.Les temps étaient vraiment durs en ce temps-là. Heureusement, maintenant, ça à quand même changé.

Gepost door: Van Linthout | 26-07-09

Reageren op dit commentaar

Emmy, Dit is een heel verhaal,het zal niet makkelijk geweest zijn,soms verschrikkelijk.
Het waren toen wel trieste tijden als je in een home was.

De groetjes.

Gepost door: Swiepke, | 26-07-09

Reageren op dit commentaar

Heel trieste tijden voor je meisje..Ik leef met je mee..Gelukkig zijn ze nu nog slechts een herinnering..

Fijne zondag

Gepost door: pcuser1961 | 26-07-09

Reageren op dit commentaar

Het bezorgt me water in mijn ogen.
Dikke knuffel.

Gepost door: els | 01-08-09

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.